΄΄ΟΤΑΝ ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΑΓΙΔΕΣ ΚΑΙ Η ΑΓΑΠΗ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΝΕΤΑΙ ΣΕ ΣΥΓΧΥΣΗ''
Υπάρχουν στιγμές που οι σχέσεις μας μπερδεύουν. Που ενώ θέλουμε να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε, καταλήγουμε να πονάμε ή να πληγώνουμε. Ίσως να προσπαθούμε να σώσουμε τους άλλους με κάθε κόστος. Ίσως να νιώθουμε διαρκώς παγιδευμένοι στο ρόλο του θύματος. Ίσως πάλι, χωρίς να το καταλαβαίνουμε, να γινόμαστε επικριτικοί και σκληροί «για το καλό τους».
Αυτό το επαναλαμβανόμενο μοτίβο περιγράφει με ακρίβεια το Δραματικό Τρίγωνο του Stephen Karpman. Ένα αόρατο σχήμα που εγκλωβίζει ανθρώπους σε τρεις ρόλους. Θύμα, Θύτης, Σωτήρας και που σπάνια οδηγεί σε πραγματική σύνδεση.
Το Θύμα «Κανείς δεν με καταλαβαίνει»
Όταν νιώθεις αβοήθητος, ανίκανος ή αδικημένος. Όταν ο κόσμος σου φαίνεται σκληρός και οι άλλοι σε πληγώνουν. Το θύμα δεν ζητά ουσιαστική βοήθεια· ζητά κάποιον να το σώσει ή να φταίει για την κακοδαιμονία του. Όμως πίσω από τον πόνο κρύβεται συχνά ένας βαθύς φόβος για την ευθύνη. Μήπως δεν ξέρω πώς να πάρω τη ζωή μου στα χέρια μου;
Ο Θύτης «Εγώ ξέρω τι φταίει»
Ο ρόλος του τιμωρού. Ο αυστηρός, ο επικριτικός, εκείνος που επιβάλλεται, κάποιες φορές ήρεμα, άλλες φορές βίαια. Συχνά, ο Θύτης υπήρξε κάποτε Θύμα. Τώρα πιστεύει πως για να μην πληγωθεί ξανά, πρέπει να δείχνει δύναμη και να έχει τον έλεγχο. Αλλά αντί για επαφή, προσφέρει φόβο.
Ο Σωτήρας «Χωρίς εμένα δεν μπορείς»
Ο πιο παραπλανητικός ρόλος. Φαίνεται γεμάτος καλοσύνη, αλλά κρύβει ανάγκη για έλεγχο, εξάρτηση, και αίσθηση αξίας μέσα από τη βοήθεια. Ο Σωτήρας λέει: «Άσε με να σε φροντίσω», αλλά συχνά το κάνει για να νιώσει ο ίδιος απαραίτητος. Και έτσι, αντί να ενδυναμώνει, διατηρεί την ανημπόρια του Θύματος.Και πώς βγαίνουμε από αυτό το παιχνίδι;
Το Δραματικό Τρίγωνο δεν είναι ταυτότητα. Είναι ένας ‘’χορός’’ που μάθαμε πολύ νωρίς, στις πρώτες μας σχέσεις. Μπορεί να ξεκινά με τις καλύτερες προθέσεις να προστατέψουμε, να αντέξουμε, να αγαπηθούμε αλλά όσο μένουμε στους ρόλους, δεν συναντιόμαστε αληθινά.
Για να βγούμε από αυτόν τον φαύλο κύκλο, χρειάζεται να αναλάβουμε ευθύνη για τις ανάγκες, τα συναισθήματα, τα όριά μας. Να μάθουμε να ζητάμε χωρίς να απαιτούμε, να προσφέρουμε χωρίς να θυσιαζόμαστε, να λέμε «όχι» χωρίς ενοχή.
Κυρίως, χρειάζεται να δούμε τον εαυτό μας με ειλικρίνεια αλλά και καλοσύνη:
– Πού προσπαθώ να σώσω τους άλλους για να μη νιώσω άδειος;
– Πού φωνάζω για να με ακούσουν, αλλά τελικά μένω μόνος;
– Πού υπομένω σιωπηλά, ελπίζοντας κάποιος να με δει και να με καταλάβει;
Η θεραπεία ως τόπος απο-δράματος
Μέσα στη θεραπευτική σχέση μπορούμε να εξερευνήσουμε αυτούς τους ρόλους με ασφάλεια και χωρίς κριτική. Να καταλάβουμε γιατί τους μάθαμε και πώς να τους αφήσουμε. Η θεραπεία δεν υπόσχεται να μας σώσει και αυτό είναι το πιο απελευθερωτικό. Μας συνοδεύει για να μάθουμε να σωζόμαστε οι ίδιοι.
Αν αναγνωρίζεις τον εαυτό σου κάπου σε αυτό το τρίγωνο, μη νιώσεις ενοχή. Νιώσε τρυφερότητα. Είναι ανθρώπινο. Και μπορεί να αλλάξει.
Το πρώτο βήμα είναι να το δεις. Το επόμενο, να επιλέξεις κάτι άλλο.
Και κάπου εκεί, αρχίζει η πραγματική σύνδεση.
Με σεβασμό,
Μαρία Ν. Μπαντινάκη,
Πιστοποιημένη Ψυχοθεραπεύτρια – Επόπτρια